Atatürk diyor ki :

"Tarih yazmak, tarih yapmak kadar önemlidir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat insanı şaşırtacak bir nitelik alır."

Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

Türkiye İlk Osmanlı Anayasası (Kanunuesasî) gerçek anlamda meş­rutî bir yapı kuramamış, daha çok, halife-sultanın haklarını halka ve meclise karşı koruma niyetinin bir ifadesi ol­muştu. Önemli yanı, seçkinlerden gelen baskılar sonucu kabul edilen bir anaya­sa ve imparatorluğun da ilk anayasası olmasıydı. Eksik de olsa, insan haklarını topluca ele alması ve parlamento dene­yini başlatması, bir anlam taşıyordu.

Böylece, yönetime katılma ve hukuk devleti olma yolunda bir adım atılmış oldu. Padişahın o güne kadar tek başı­na kullandığı egemenlik yetkilerinin, yasama-yürütme-yargılama işlevleri halin­de bölünmesi ve halkın da temsilcileri eliyle devlet çarkının işlemesine katılma­ya başlaması önemliydi.

Nitekim, Kanunuesasî'nin bütün olumsuz ve aksak yönlerine karşın, ilk Osmanlı parlamentosunun oluşmasıyla başlayan yeni siyasî hayat, Türkiye'de bir parlamentoculuk geleneğinin yer­leşmesi bakımından önemli bir adım oldu. Bu şekilde doğan « parlamento ideali », daha sonraki dönemlerdeki si­yasî uyanışı da beslemiştir. Bunda, yet­kileri Kanunuesasî tarafından hayli sı­nırlandırılmış olan Meclisi Mebusan'ın, meşrutiyete ve parlamentonun hakları­na sahip çıkma gayretinin payı büyük­tür. Zaten ilk parlamentoculuk deneyi­ne son verilmesinin nedenlerinden biri buydu.

Birinci Meşrutiyet'in toplumsal-siyasî alandaki temel sorunu çok-uluslu bir imparatorlukta liberalizm ve parlamentarizm çabalarını sürdürmenin güç­lüğüydü. Daha çok özgürlük ve siyase­te katılım, siyasî birliğin çözülmesine yol açmaz mıydı? Bu çetin sorun, İkinci Meşrutiyet deneyinin gündemindeki ana madde olacaktır.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

GTranslate

trarzh-TWnlenfrdeelitptrues

En Son Yorumlar

Ziyaretçi Sayısı

1394812
BugünBugün1091
DünDün2004
Bu HaftaBu Hafta10129
Bu AyBu Ay29301
Tüm ZamanlarTüm Zamanlar1394812