Galip devletler Mondros Ateşkes Antlaşması’na göre Türk yurdunu işgal etmeye başlayınca, Türkler, savaşın getirdiği yoksulluk, yorgunluk, imkânsızlık ve acılara rağmen, direniş teşkilatlarını kurmaya başladılar.
Samsun’da bir hafta kalan Mustafa Kemal Paşa, burada bir Rum devleti kurma hevesinde olan Pontusçu çetelere karşı gerekli tedbirleri aldıktan sonra karargâhını Havsa’ya taşımıştır. Havsa’dan valilere, komutanlara yayınladığı bir genelge ile birbiri ardına mitingler yapılmasını, gösterilerin çok canlı olmasını, İstanbul hükümetine protesto telgrafları çekilmesini, İzmir işgalinin kınanmasını istemiştir. Oysa o buraya bu gibi gösterileri yatıştırmak için gönderilmişti.
Amasya’ya gelen Mustafa Kemal Paşa, direniş için kurulan fakat dağınık bir durumda olan kuruluş ve kuvvetleri birleştirmek, bir merkezden idare etmek için çalışmalarını sürdürmektedir. Bu maksatla Sivas’ta bir millî kurul toplanmasına karar vermiştir. Hazırladığı genelgeyi, çağrısına uyarak gelen arkadaştan Ali Fuat Paşa, Rauf Bey ve Refet beyler de imzalamıştır. “Amasya Genelgesi” adıyla anılan bu tamimde şu hususlar belirtiliyor:
Mustafa Kemal’in Amasya genelgesine büyük tepki gösteren İstanbul hükümeti, illere gönderdiği gizli bir telgrafla Mustafa Kemal’in görevden alındığını, artık emirlerinin dinlenmemesi gerektiğini bildirmiştir.
Mustafa Kemal 10 Temmuz 1919 günü, Erzurum’da, “Vilâyet-i Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti” (Doğu İllerinin Milli Haklarını Savunma Cemiyeti) Erzurum şubesinin başına geçmişti, işte bu cemiyet 23 Temmuz günü, Anadolu’nun çeşitli yerlerinden gelen temsilcilerle bir kongre toplamıştır. İki hafta süren bu kongrede şu kararlar alınmış bulunuyor:
