Tarihin başlangıcı geçmişin derinliklerinde, 5500 yıl önce ilk yazılı kayıtların tutulduğu devirde yatar. Yine de, o metinlerin yazarlarını bizlerden ayıran süre uçsuz bucaksız tarih öncesi zamanında, kendi türümüzün ilk üyesinin belirmesine dek uzanan kısacık bir andır sadece.
Bu dönem Atatürk’ün vefatı ile çok partili yaşama geçiş arasındaki süreyi kapsar ve genel olarak Millî Şef Dönemi olarak isimlendirilir.
Yaşanan çatışmanın dünya üzerinde eriştiği sınırlar Birinci Dünya Savaşı’nın boyutlarını geride bıraktı. Tarafsız ülkeler (İber Yarımadası, İsviçre, İsveç) dışında Avrupa, Don ve Volga’ya kadar uzanan askerî harekâta sahne oldu
Nasyonal Sosyalizm, faşizmin ve totalitarizmin en şiddetli biçimi olarak dahi açıklanamaz. Gerçek açıklama yalnızca III. Reich’ın dünya felsefesinde (Weltanschauung) bulunabilir.
Mihver orduları tarafından işgal edilen bütün ülkelerde direniş hareketleri kendiliğinden örgütlendi. Başlangıçta bir kitle hareketinden söz etmek mümkün değildi. Ama vatanın kurtuluşu söz konusu olduğunda, barış dönemindeki bütün politik, ideolojik ve dinî ayrılıklar unutuldu.
